Woda z dachu domu jednorodzinnego trafia najpierw do rynien, potem rurami spustowymi w dół, a dalej – przez czyszczak lub osadnik – do kanalizacji deszczowej, studni chłonnej albo skrzynek rozsączających. Gdy którykolwiek z tych elementów się zatka, woda szuka innej drogi: przelewa się przez rynnę, spływa po elewacji, podmywa fundament albo zalewa podjazd.
Jesień to okres, w którym takich zgłoszeń jest najwięcej. We Wrocławiu i okolicach, na osiedlach domów w Kobierzycach, Siechnicach czy Długołęce, wiele budynków stoi przy drzewach, a liście opadają prosto do rynien.
Objawy zatkanej rynny lub rury spustowej
- podczas deszczu woda przelewa się przez krawędź rynny na całej długości albo w jednym miejscu;
- z rury spustowej wypływa mniej wody niż zwykle albo nic;
- woda wybija przy łączeniu rury spustowej z rurą w gruncie lub przy czyszczaku;
- na elewacji pod rynną pojawiają się zacieki, a przy fundamencie stoją kałuże;
- po deszczu w rurze spustowej słychać bulgotanie, a woda schodzi długo;
- zimą rura spustowa zamarza, bo stoi w niej woda, która nie ma gdzie odpłynąć.
Gdzie najczęściej powstaje zator
Żeby dobrze usunąć problem, trzeba ustalić, na którym odcinku leży przyczyna:
- rynna – liście, igliwie, mech i piasek z dachówek zbierają się w miejscach, gdzie rynna ma mały spadek, oraz przy lejku spustowym;
- kolana rury spustowej – przy okapie rura zwykle ma dwa kolana, w których klinują się liście i gałązki;
- czyszczak lub osadnik – na dole rury spustowej często jest element z koszem lub klapką rewizyjną. Kosz pełen mułu zatrzymuje całą wodę;
- rura w gruncie – za osadnikiem woda płynie rurą do kanalizacji deszczowej lub studni chłonnej. Tu odkłada się piasek, muł i drobne liście, które przeszły przez kosz;
- studnia chłonna lub skrzynki rozsączające – z czasem zamulają się i przestają przyjmować wodę, nawet gdy rury są czyste.
Co możesz sprawdzić samodzielnie
- Oczyść rynnę z liści i mułu – najlepiej z drabiny ustawionej stabilnie, w rękawicach, bez wchodzenia na mokry dach.
- Wlej wiadro wody do lejka spustowego i obserwuj, czy woda wypływa na dole rury.
- Otwórz czyszczak lub osadnik u dołu rury spustowej i opróżnij kosz.
- Jeśli rura spustowa jest zatkana w kolanie, rozłącz kolano i usuń liście ręcznie.
- Puść wodę wężem ogrodowym do rury w gruncie. Jeśli woda szybko się cofa, zator lub zamulenie jest dalej pod ziemią.
Siatki lub kosze na lejkach rynnowych ograniczają ilość liści w rurach, ale same też trzeba czyścić – zapchana siatka działa jak korek.
Prace na wysokości wykonuj tylko wtedy, gdy masz stabilną drabinę i drugą osobę do asekuracji. Nie wchodź na dach w czasie deszczu, przy mokrych dachówkach ani przy silnym wietrze.
Gdy zator jest w kanalizacji deszczowej pod ziemią
Jeśli rynny i rury spustowe są czyste, a woda dalej wybija przy osadniku, zator jest w rurze w gruncie albo w miejscu, do którego ona prowadzi. Wtedy samodzielne przepychanie drutem lub wężem nic nie da. Piasek i muł układają się w rurze warstwami i ubijają, a liście z czasem tworzą zbitą masę.
Taką rurę płuczemy metodą WUKO, czyli wodą pod wysokim ciśnieniem. Głowica przechodzi przez całą długość rury i wypłukuje osad do studzienki, skąd go odsysamy. Przy większych instalacjach na posesji czyścimy przy okazji wpusty, osadniki i studzienki – więcej o tym na stronie kanalizacja deszczowa.

Kiedy sprawdzić rurę kamerą
Gdy problem wraca co sezon albo woda nie schodzi mimo przepłukania rury, sprawdzamy instalację kamerą inspekcyjną. Najczęstsze przyczyny, które widać na obrazie, to:
- przeciwspadek – rura osiadła w gruncie i w zagłębieniu stale stoi woda z osadem;
- pęknięcie lub zgniecenie rury, na przykład po przejeździe ciężkiego pojazdu;
- przerost korzeni przez nieszczelne połączenia;
- źle wykonane połączenie z kanalizacją deszczową lub zamulona studnia chłonna.
Jeśli nie wiesz, dokąd prowadzi rura spustowa i gdzie jest studzienka, pomagamy ją znaleźć – opisujemy to w poradniku jak znaleźć studzienkę na działce i na stronie lokalizacja studzienek i rur.
Jak zapobiegać zatorom w rynnach i rurach spustowych
- czyść rynny co najmniej dwa razy w roku: jesienią po opadnięciu liści i wiosną;
- opróżniaj kosze w czyszczakach i osadnikach po każdym większym opadzie liści;
- przytnij gałęzie drzew, które wiszą nad dachem;
- montuj siatki na lejkach i kontroluj, czy się nie zapchały;
- co kilka lat zleć przepłukanie rur w gruncie, zanim osad stwardnieje.
Podobnie zapycha się odwodnienie liniowe na podjeździe – zobacz poradnik odwodnienie liniowe – czyszczenie. A jeśli po ulewie woda stoi na trawniku i podwórku, przeczytaj zalane podwórko a kanalizacja deszczowa.
Podsumowanie
Woda przelewająca się przez rynnę lub wybijająca przy rurze spustowej to znak, że gdzieś na drodze z dachu do kanalizacji deszczowej jest zator. Rynny, kolana i kosze w osadnikach możesz wyczyścić samodzielnie. Jeśli woda dalej się cofa, zator jest w rurze pod ziemią – wtedy płuczemy ją metodą WUKO, a przy nawracających problemach sprawdzamy kamerą. Działamy we Wrocławiu i okolicach, na terenie miasta dojeżdżamy zwykle w 30–45 minut.
Najczęściej zadawane pytania
Jak często czyścić rynny?
Co najmniej dwa razy w roku: jesienią, po opadnięciu liści, i wiosną, po zimie. Przy drzewach rosnących blisko domu warto sprawdzać rynny i kosze w osadnikach częściej w sezonie liści.
Woda wybija przy rurze spustowej, choć rynna jest czysta. Dlaczego?
Najczęściej zator jest w koszu czyszczaka, w rurze w gruncie albo w studni chłonnej, która przestała przyjmować wodę. Rurę w gruncie trzeba przepłukać metodą WUKO, a przy nawracającym problemie sprawdzić kamerą.
Czy rurę spustową w ziemi da się wyczyścić bez kopania?
Tak. Płuczemy ją wodą pod wysokim ciśnieniem przez czyszczak, osadnik lub studzienkę. Kopanie jest potrzebne dopiero wtedy, gdy kamera pokaże, że rura jest pęknięta, zgnieciona lub ma przeciwspadek.
Czy zatkana rura spustowa może zamarznąć?
Tak. Jeśli w rurze stoi woda, która nie może odpłynąć, zimą zamarza i może rozsadzić rurę lub połączenia. Dlatego warto udrożnić rynny i rury spustowe przed pierwszymi mrozami.
Zadzwoń: 530 033 230. Pogotowie kanalizacyjne działa całą dobę, 7 dni w tygodniu.

